Leo goes Paleo

…een ode aan echt eten

Op je tandvlees

14 reacties

elmoHeb je je weleens gerealiseerd dat je gebit je van alles kan vertellen over je gezondheid? Hoe normaal gaatjes tegenwoordig gevonden worden, ze zijn het niet! Ondanks high tech tandenborstels, flosdraad en mondwater zijn onze gebitten er in de evolutie nog nooit zo slecht aan toe geweest. Het standaard Nederlandse dieet van brood, weinig groente en (over)bewerkt voedsel zorgt voor tandvleesproblemen en erosie van het gebit. Het goede nieuws is, het is (veelal) omkeerbaar! Al zullen lang bestaande gaatjes niet opeens meer dichtgroeien natuurlijk.

Een van mijn helden, Dr.  Weston A. Price, heeft begin vorige eeuw veel onderzoek gedaan naar de relatie tussen voeding, gebit en fysieke gesteldheid. Als tandarts was Dr. Price in beginsel geïnteresseerd in de gezondheid van het gebit, later heeft hij zijn onderzoeksgebied verschoven naar voeding in relatie tot (gebits-) gezondheid.

Uit zijn onderzoek kwam naar voren dat gebits- en tandvleesproblemen een  voedingsgerelateerd probleem zijn. “Goh wat een verassing “ zul je denken, maar het zou me verbazen als je je dit echt en dan bedoel ik ECHT gerealiseerd hebt. We weten allemaal dat suiker niet best is voor het gebit en ik heb daarom ook altijd gedacht dat het door het snoepen kwam dat ik zoveel gaatjes had. Inmiddels weet ik wel beter. OK mijn suikerconsumptie heeft er niet aan bijgedragen, maar is ook zeker niet de enige reden voor mijn slechte gebit. Uit een van de studies van Dr. Price is namelijk gebleken dat kinderen die rauwe melk dronken en toch suiker aten vrijwel geen gaatjes kregen, terwijl andere kinderen uit hetzelfde gebied met hetzelfde voedingspatroon maar dan zonder de rauwe melk wel in grote mate slechte gebitten hadden.

Wat onder meer van belang is, is wat je moeder (en vader) genetisch heeft meegekregen van haar (zijn) moeder (en haar moeder weer van die van haar enz.) als eerste van invloed is op niet alleen de gezondheid van je gebit, maar eigenlijk je algehele gezondheid. Vervolgens bepaald een zwangere vrouw door middel van wat ze eet hoe gezond haar kind (uiteindelijk) zal zijn. Tenslotte bepaal jijzelf hoe gezond je blijft door wat je tot je neemt. Vergeet niet dat gezondheid niet van buitenaf te meten is. Je gezondheid is dus van vele factoren (voorouders en eetgewoonten) afhankelijk. Iets waaraan ik mij bijvoorbeeld mateloos kan irriteren zijn vrouwen die stoïcijns blijven doorroken tijdens de zwangerschap en dan vervolgens verklaren dat hun kind er niets aan zal overhouden, “want die moeder van die en die vriendin had ook gerookt tijdens de zwangerschap en haar kinderen zijn ook allemaal gezond”. Oh, ja hoe weet je dat zo zeker? Als iemand niet ziek is betekent dat nog niet dat diegene gezond is. Maar goed, ik dwaal af.

Ikzelf heb ook lang gedacht dat ik gewoon een zwak gebit had, iets wat op zich nog niet zo’n gek idee was en waarschijnlijk in de basis ook wel klopt, want alleen al wat mijn moeder heeft gegeten in haar jeugd tot en met haar zwangerschap van mij heeft de basis gelegd voor mijn gebit en ik kan je zeggen in de tijd dat mijn moeder opgroeide werd er bij haar thuis geen bijzondere aandacht besteed aan voeding, ze waren al blij als alle monden werden gevoed. Het was geen vetpot, maar gelukkig was junkfood ook nog niet zo vrij verkrijgbaar als tegenwoordig. Net als velen van mijn moeders generatie, werd tegen de tijd dat je volwassen werd, het gehele gebit (of wat er nog van over was) getrokken en ging je over op een kunstgebit omdat dat goedkoper was dan eventuele toekomstige tandartskosten. Schrijnend.

Daarnaast is mijn moeders generatie opgegroeid, net als iedereen in de generatie na haar, met het idee dat vet slecht is en brood gezond. Wat er inmiddels in heeft geresulteerd dat de basisconditie van de gebitten van vrijwel alle Nederlanders tegenwoordig een stuk slechter is dan een paar eeuwen geleden en al helemaal dan voor het agrarische tijdperk toen geraffineerde voeding nog geen deel uitmaakte van het standaard voedingspatroon.

Hoe kunnen we het tij keren? Gaatjes worden doorgaans veroorzaakt door een verstoorde calcium-fosfor verhouding. Suikers in granen, sap, (gepasteuriseerde) melk en bijvoorbeeld rozijnen hechten zich aan het tandoppervlak. De bacteriën in de mond voeden zich met deze suikers en veroorzaken vervolgens zuren die het tandglazuur aantasten. Een doorgewinterde paleo zal wellicht al eens hebben opgemerkt dat na het weglaten van geraffineerde voeding en granen het tandoppervlak aanzienlijk gladder blijft gedurende dag. En zoals ik zelf ook heb bemerkt tijdens mijn Whole30 challenge gaat je (leuke woordspeling) tandvlees er ook op vooruit wanneer je alle geraffineerde troep en granen laat staan. Zeker na een week vol pepernoten en taaitaai poppen merk ik weer hoe slecht het voor je gezondheid is, want mijn tandvlees begint inmiddels alweer wat terug te trekken. Ik zou bijna willen zeggen, je tandvlees zou weleens de spiegel van je fysieke gesteldheid kunnen zijn.

Mede door verarmde voeding (bewerkte voeding) heeft ons lichaam niet meer de capaciteit om deze zuren te neutraliseren waardoor er uiteindelijk gaatjes ontstaan. Dit is niet zomaar met een vitaminepilletje te verhelpen. De basis dient te worden gelegd met volwaardige voeding. Verder is het van belang dat je vitamine D gehalte op een goed niveau is. Voor opname van calcium in je lichaam is namelijk voldoende vitamine D nodig. Ook vitamine K en magnesium zijn essentieel voor een gezond gebit. Dus laat in het vervolg zoveel mogelijk granen, sap en bewerkte voeding staan en je gebit en je lichaam zullen je dankbaar zijn. Zorg je er verder voor dat bovenstaande vitamines en mineralen in voldoende mate in je lichaam aanwezig zijn dan kun je, afhankelijk van je genetische aanleg, je tandartsverzekering misschien wel stopzetten.

Auteur: Leonie Verheul

Hi, my name is Leonie, I am a working mom living in the Netherlands. Proud owner of BRNDSTF.nl. I am passionate about everything considering health, food and writing. Visit me also at my (Dutch) blog LeogoesPaleo.nl.

14 thoughts on “Op je tandvlees

  1. “Ik zou bijna willen zeggen, je tandvlees zou weleens de spiegel van je fysieke gesteldheid kunnen zijn.”

    Dat zou ik maar helemaal zeggen, Leo ;-). Mooi getimed, deze post. Ik loop al maanden te broeden over een post over dit belangrijke onderwerp en ga die baseren op een ketterse, maar steeds beter onderbouwde stelling. Tandbederf en parodontitis zijn niet mogelijk zonder geregeld piekende (tegenwoordig ‘normale’ postprandiale) bloedsuikerspiegels. De rot komt volledig van binnenuit.

    • Dan ga ik dat vanaf nu doen!😃 Ben benieuwd naar je post, dit onderwerp is inderdaad nog teveel onderbelicht. Ik had hier zoveel over willen schrijven, maar het ontbreekt me aan tijd om meer research te doen en het moet natuurlijk wel een onderbouwd stukje blijven. Ik weet zeker dat jij met je vijf meer lezers en je beroepsmatige interesse en tijd dat goed onder de aandacht zal kunnen brengen!

      • Ik bedoelde natuurlijk mooi getimed qua Sinterklaas, ik zie dat ik het wat raar formuleerde met die aansluiting naar mijn eigen gebroed.

        Tijd… soms zou ik wensen dat gepensioneerd was, ook al krijg ik alleen aow ;-).

  2. Pingback: Helpt Paleo bij en tegen kanker? (2) | Het Paleo Perspectief

  3. Heel mooie post Leonie. Ik merk het ook aan mezelf. De laatste jaren had ik zeer regelmatig last van iets bloedend tandvlees met poetsen, chronisch kun je wel zeggen. Eind augustus radicaal het roer omgegooid qua voeding en het resultaat laat zich raden: tanden voelen schoner aan (kan suggestie zijn…) en geen bloedend tandvlees meer (is een hard gegeven!). Verder 10 kg eraf e.d. , maar dat is een ander verhaal.

    Succes met je paleo-avontuur!

    • Dankjewel Gert. Inderdaad dat bloedende tandvlees is ook bij mij een teken (volgens mij heb ik het niet beschreven in mijn post, had ik misschien ook ff moeten aanhalen) als ik weer even een paar dagen slechter heb gegeten dan komt het gelijk weer op. Goed resultaat, die 10kg in zo’n korte tijd! Was dat ook een doel, of ging het je meer om je gezondheid (of beiden)?

  4. Gewicht is een indicatie, ik voel me gezond, proberen dat zo te houden…

  5. Hoi Leo,

    Ik ben hier gekomen via de site van Melchior. Ook ik geloofde dat ik een zwak gebit had, van jongsaf aan veel gaatjes. Ik ben inmiddels 70 jaar en mis nog steeds dezelfde kiezen dan toen ik 25 was. Hoe je gesteldhied is is veel te danken aan wat er met je gebeurde toen je nog in de baarmoeder zat. Het is niet: je bent wat je eet, maar eerder je bent wat je moeder at. Zoals je kunt uitrekenen ik ben geboren midden in de oorlog. Mijn moeder had te maken met voedsel tekorten. Moest noodgewongen eten wat er voor handen was. En ze rookte van jongs af aan als een schoorsteen. Tandenpodetsen is bij mij niet met de paplepel ingegeven, ik begon er mee toen ik een tiener werd. Logisch dat ik veel gaatjes had.

    Ik moet wel toegeven dat mijn moeder na de oorlog altijd met boter in de sjupan braadde, ze moest niets van margarine hebben. Die luxe gunde ze zichzelf wel. Voor de rest was het brood bij ontbijt en lunch (niet te veel) en voor het avondeten was het aardappelen, groente, twee keer per week een stukje vlees en veel sju. Als je niet veel te besteden hebt (zoals na de oorlog) koop je niet te veel. Af en toe een stukje fruit erbij. Ik wist niet beter of het standaard was.

    Ik realiseer me dat mijn eetpatroon onbewust door de jaren heen danig veranderd is dankzij de supermarkten. Vroeger kon je nog het vetrandje bij de karbonade krijgen. Tegenwoordig wordt alles weggesneden. enz. Vroeger bakten we in rundvet en reuzel, tegenwoordig wordt het niet meer verkocht. En dat heeft natuurlijk zijn uitwerking op ons gebit.

    Ik had weliswaar geen goede start, maar ik heb wel mijn gebit aardig verbeterd door mijn eetgewoontes en tandenpoetsen.

    • Mooi verhaal, Jo, als ik je zo mag noemen. Jouw verhaal doet mij denken aan een boek dat ik een paar jaar geleden las, over baby’s van de hongerwinter. Daarin werd ook pijnlijk duidelijk wat voor effect een moeders eetpatroon heeft op haar kinderen. En ja, die supermarkten hebben niet echt in de goede zin van het woord bijgedragen aan ons welzijn, helaas. Gelukkig wordt het bewustzijn wel weer wat beter tegenwoordig en zijn ‘slow food’ en ‘vergeten groenten’ weer helemaal ‘hot’. Jammer genoeg wel decennia te laat voor velen, maar hopelijk kunnen we nog wat van de negatieve gezondheidsaspecten terugdraaien.

  6. Leonie,
    Ik kwam toevallig de volgende blog tegen: In defence of Paleo – no words needed.

    http://paleolithicmd.com/

    De slides moeten je wel overtuigen dat je op de goede weg bent. Het moet ook andere twijfelaars overtuigen. Hopelijk zullen bij anderen de oogkleppen afvallen.

    Groet,
    Jo

  7. Ik heb ook jaren een “zwak gebit” gehad, heb verschillende tanden moeten laten ontzenuwen met alle gevolgen vandien (2 afgebroken tanden o.a.). Sinds ik begin dit jaar paleo ben gaan eten ben ik niet plots meer gaan poetsen ofzo, maar mijn tandarts was toch aangenaam verrast toen ik onlangs op controle kwam: mijn gebit en tandvlees zien er beter uit dan het in jaren heeft gedaan. Het was ook de eerste keer in jaren dat ik geen gaatjes bij had!

    • Heel herkenbaar, ik heb ook een afgebroken tand gehad door een zenuwbehandeling, was ik maar eerder (voedings)wijs geworden… Wat mij ook is opgevallen sinds paleo is dat ik veel minder aanslag op mijn tanden heb, voelt toch lekker schoon aan. Maar wat geweldig dat je gebit zo vooruit is gegaan nu je paleo eet, toch fijn te weten dat het tij nog gedeeltelijk gekeerd kan worden hè, alleen zal je tandarts er misschien minder blij mee zijn 😉

  8. Ja, die vakantiewoning op mijn kosten kan hij nu wel vergeten 😉

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s